كشور حكمفرما گرديد . هنگاميكه شاپور با لشكر خود حمله برد امپراطور روم جوانى بود موسوم به گوردين « 1 » سوم . اول مقصود ايرانيان فتح قلعهء نصيبين بود كه به آن نائل آمدند و مطابق بيان خود ايرانيها ديوارهاى آن فروريخت مثل ديوار جريكو « 2 » كه در كتاب يوشع مذكور است ، ممكن است اين حادثه بر اثر وقوع زلزله رويداده باشد . او بعد از اين كاميابى مهم آنچه بود همه را از جلو برداشته تا بدرياى مديترانه رسيد حتى انطاكيه را هم قبضه نمود . ليكن اين تصرف مانند تصرف پارتيها دائمى و يا تشكيلاتى در كار باشد نبوده بلكه بيشتر همان تاخت‌وتاز و قتل و غارت بوده است . يك چندى كه از اين قضيه گذشت لشكر روم اسما تحت امپراطور جوان در اين صحنه عرض وجود نموده و لشكر شاپور شكست خورده دوباره از فرات گذشت . لژيونهاى روم آنان را تعاقب نموده نصيبين را بعد از شكست سخت ديگرى كه در رساينه « 3 » بين آن قلعهء محكم و كاره به قشون ايران وارد ساختند « 4 » دوباره به تصرف خود درآوردند . لشكر تعاقب‌كنندهء روم از دجله هم گذشته بتهديد تيسفون پرداخت مگر نتوانست بهره‌منديهائى كه حاصل كرده بود باتمام برساند ، چه كشته شدن امپراطور جوان سبب اخراج لشكر روم گرديد و فيليپ غاصب سريعا با شاپور داخل مذاكرهء صلح شده و با شرايط و موادى موافق دلخواه پادشاه ايران عهد صلح انجام گرفته و در سال 244 ميلادى مشرق را تخليه نمود . جنك دوم - مرحلهء اول 260 - 258 م . شاپور قبل از انقضاى چهارده سال از حملهء اولى دوباره به خاك روم حمله برد ، در اين‌جا تاريخ ايران پيچيده و تاريك است و چنين معلوم مىشود كه در ناحيهء دوردست بلخ جنگهائى رويداده سلاطين انسامان استقلال خود را موفقانه حفظ نموده‌اند و آن سلاطين پس از چندى مخصوصا قراردادى با روم بسته‌اند . شاپور نظير جنگ اول او بر ضد دولت غربى بناى تاخت‌وتاز را گذارده آنچه

--> ( 1 ) - Gordian . ( 2 ) - Gricho . ( 3 ) - Resaina ( 4 ) - رجوع شود به آميانوس مارسلينوس 23 ، 5 ، 17 ( مؤلف ) .